Porozumienie

W Porozumieniu bez Przemocy chodzi o… porozumienie. Czyli o takie prawdziwe zobaczenie tego, co jest ważne dla mnie i dla innych, zrozumienie dlaczego to coś jest ważne. I tego się nie da tak łatwo odzobaczyć  😊 Kiedy dojdziemy do tego miejsca, po prostu chcemy wziąć również tą drugą stronę pod uwagę.

Z własnej woli

To jest jedno z podstawowych założeń NVC: Ludzie chętnie przyczyniają się do dobra innych,

… o ile robią to z własnej woli. Kiedy wynika to właśnie z tego zrozumienia, dlaczego to jest dla tej osoby ważne i mogę zdecydować, że chcę i, w jaki sposób chcę ją wesprzeć.

Działanie dla potrzeb

To zrozumienie sięga nawet głębiej. W NVC staramy się spojrzeć poza czyjeś zachowanie, nawet takie które nas rani, zakładając, że każde działanie jest próbą zaspokojenia potrzeb i, że ludzie nie działają przeciwko nam, ale ku zaspokojeniu swoich potrzeb (to kolejne dwa założenia NVC).

Zdaje sobie sprawę, że to dosyć trudne, aby za każdym działaniem drugiej osoby widzieć jego potrzeby. Jednak dopiero wtedy możliwa jest w pełni bezprzemocowa reakcja na to, co ta osoba robi, a co w jakiś sposób nas dotyka.

Mamy wybór
Kiedy mąż otwiera wszystkie szafki w kuchni i rzuca, nie patrząc w moją stronę: „Gdzie znowu podziałaś solniczkę?” Mogę w tej sytuacji wybrać wiele reakcji. Np. taką, że zacznę krzyczeć, ze o co mu chodzi, sam używał solniczki i nie odłożył na miejsce. A mogę zobaczyć jego frustrację i potrzebę łatwości i odpowiedzieć, że stoi na stole.

Myśli

Jednak po takim komunikacie może być nam trudno przejść do tak prostej odpowiedzi. Dzieje się tak dlatego, że jesteśmy nauczeni myślenia w sposób, który powoduje, że doszukujemy się ocen, braku akceptacji, obwiniania. Czyli NVC to nie tylko sam sposób w jaki mówimy, ale też to w jaki sposób myślimy. O sobie, o różnych osobach, o znaczeniu słów, o wzajemnej relacji.

Siła

Z kolei ta wzajemna relacja odzwierciedla się w takim aspekcie jakim jest użycie władzy. Kto jest w  danej relacji silniejszy, kto słabszy, komu co wolno, a czego nie wolno. I co ja słyszę jako ten słabszy i jak mówię i co robię, gdy mam poczucie, że jestem silniejsza.

Komunikacja niewerbalna

Powracając jednak do samej komunikacji. Komunikacja to również postawa, gestykulacja, a także to, w jaki sposób mówimy, ton głosu, westchnięcie. Mogę powiedzieć „Sól stoi na stole” z zaciśniętymi zębami i to zostanie zupełnie inaczej zrozumiane niż, gdy powiem to z uśmiechem i łagodnością.

Forma

To jak mówimy, jak się komunikujemy, jest tak samo ważne jak nasza intencja, jak sposób w jaki myślimy, jak komunikaty poza słowami. To jak formułujemy komunikat, jakich słów używamy, może zmniejszać lub zwiększać prawdopodobieństwo tego czy zostaniemy usłyszani.

By być usłyszanym

Jest większa szansa, że ktoś nas usłyszy jeśli posłużymy się językiem obserwacji zamiast oceniać, wyskakiwać z pretensjami, etykietami. Zwiększamy też nasze szanse na bycie usłyszanym, gdy mówimy o naszych uczuciach zamiast osądzać innych oraz, gdy mówimy o naszych potrzebach, zamiast forsować jedyne słuszne rozwiązanie. I kiedy prosimy zamiast stawiać żądania.

4 kroki NVC

Z powyższego opisu można wyłonić 4 kroki, które stanowią formę komunikatu wg NVC:

1. Obserwacja
2. Uczucia
3. Potrzeby
4. Prośby

Jest to swego rodzaju rusztowanie, które pozwala nam budować komunikaty przybliżające do osiągniecia porozumienia.

To nie manipulacja

Cały czas mówię tutaj o przybliżaniu się do porozumienia, ponieważ nawet jeśli zastosujemy te wszystkie elementy, nie mamy gwarancji, że ktoś usłyszy nas tak jak chcemy, zrozumie i zrobi to, co chcemy. Wtedy byłaby to metoda manipulacji, a  nie porozumieia 😊

To o potrzebach

Tymczasem każdy z nas ma wybór, a to co ja mogę zrobić to zadbać o jasność w mówieniu o swoich potrzebach i o to, aby starać się usłyszeć jakie potrzeby stoją, za czasem trudnym, komunikatem drugiej osoby.

* To moje rozumienie NVC, metody którą inspiruję się w mojej pracy i której wciąż się uczę.

** Daj znać w komentarzu jak odbierasz, to o czym piszę w tym artykule.